תולדות חייו של מרדכי גבירטיג

להלן תוכן הרצאה ביידיש שהכנתי על המשורר מרדכי גבירטיג (ביידיש געבירטיג):

מרדכי געבירטיג איז געווען אַ פֿאָלקס-דיכטער. זיַין אמתער פֿאַמיליע-נאָמען איז בערטיג. מרדכי געבירטיג איז געבוירן געוואָרן אין יאָר אַַכצן זיבן און זיבעציק אין קראָקע ביַי אָרעמע פשוטע קליינהענדלער. ביז צען יאָר האָט ער געלערנט אין חדר, דערנאָך איז ער געוואָרן אַ טישלער-אַרבעטער. ער איז טאַקע געווען באַשעפֿטיקט אין קראָקע אַלס טישלער. אונטער דער השפּעה פֿון אברהם רייזענס ליטעראַרישער טעטיקייט אין קראָקע האָט ער אָנגעהויבן אין ניַינצן און זעקס צו דרוקן ייִדישע לידער און אויך טעאַטער-רעצענזיעס אין סאָציאַל-דעמאָקראַט. אַרום דער ציַיט פֿון דער ערשטער וועלט-מלחמה האָט ער געדינט פֿינף יאָר אין דער עסטריַיך-אונגאַרישער אַרמיי.

בעת זיַין מיליטער-דינסט האָט געבירטיג פֿאַרפֿאַסט אַ סך לידער מיט מעלאָדיעס, און באַזונדערס זיַינען געווען פּאָפּולער זיַינע לידער "הוליעט, הוליעט, קינדערלעך"  און "קינדער-יאָרן". זיי  זיַינען אַריַין אין דער אָפּערעטע פֿון בועז יונגוויץ "די רומענישע חתונה". אין ניַינצן און צוואַנציק איז דערשינען אין קראָקע די ערשטע לידער-זאַמלונג פֿון מרדכי געבירטיג, וואָס האָט געהייסן פֿאָלקסטימלעך. אין דער זאַמלונג זיַינען אַריַין צוואַנציק לידער. אין ניַינצן זעקס און דריַיסיק האָט אַ געבירטיק-קאָמיטעט אין קראָקע צוגעטראָגן דעם דיכטער אַ מתּנה – זיַין צווייטע לידער-זאַמלונג, וואָס האָט געהייסן מיַינע לידער. אין דער זאַמלונג זיַינען אַריַין איבער פֿופֿציק לידער.

אין ניַינצן זעקס און דריַיסיק, נאָך דעם פּאָגראָם אויף ייִדן אין דער שטאָט פּשיטיק, פּוילן, האָט געבירטיג אָנגעשריבן זיַין ליד "אונדזער שטעטל ברענט". דאָס דאָזיקע ליד איז וויַיט אַריבער די גרענעצן פֿון דער פּשיטיקער געשעעניש, און האָט, ווי נבֿיאיש, פֿאָרויסגעזען די אָנקומענדיקע קאַטאַסטראָפֿע. דאָס ליד איז אין ניַינצן אַכט און דריַיסיק דורכגעגאַנגען אין גאַנצן אומבאַמערקט, אָבער אין ניַינצן צוויי און פֿערציק, שוין אין קראָקעווער געטאָ, איז עס געוואָרן דאָס  פֿאָנען-ליד פֿון דער יוגנט, וואָס האָט זיך אינערלעך געריסן צום קאַמף קעגן די מערדערס. אין יאָר ניַינצן צוויי און פֿערציק איז מרדכי געבירטיג אומגעקומען בעת דער ליקווידאַציע פֿון קראָקעווער געטאָ.

קישור לשיר העיירה בוערת:

https://www.youtube.com/watch?v=n-OIbJ4HtNw

קישור לאסופת שירים שחיבר מרדכי גבירטיג:

https://www.youtube.com/playlist?list=PLVGPA-fNmLphcvVE51N26S2uoQdhXRLej

 

 

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

תגובות

  • תרצה הכטר  On 10 בפברואר 2017 at 6:55 AM

    עבורי יידיש היא שפה בלתי מובנת לחלוטין. יש סיבות רבות לכך שלא אפרט אותן כאן. בכל מקרה, הפוסט שלך מעורר כבוד לשפה. אם אפשר, אשמח לקבל ממך מידע על מקור המילה "קיטקע" (חלה).

כתיבת תגובה

הזינו את פרטיכם בטופס, או לחצו על אחד מהאייקונים כדי להשתמש בחשבון קיים:

הלוגו של WordPress.com

אתה מגיב באמצעות חשבון WordPress.com שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת Twitter

אתה מגיב באמצעות חשבון Twitter שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת Facebook

אתה מגיב באמצעות חשבון Facebook שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת גוגל פלוס

אתה מגיב באמצעות חשבון Google+ שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

מתחבר ל-%s

%d בלוגרים אהבו את זה: